Skip to content

Rechtvaardige fiscaliteit in de tijden van neoliberale chaos

27 mei 2015

sbouquin-fan(slottoespraak FAN studiedag 22 mei over ‘Welke taks-shift?’

Belastingen zijn het middel bij uitstek om te herverdelen. Zonder belastingen is er geen ‘samen-leving’ meer mogelijk. Belastingen zijn nodig om de overheid de inkomens te verschaffen die ze nodig heeft om sociale functie die verbonden zijn met de verzorgingsstaat uit te oefenen. Belastingen mogen gerust als een ‘beschavingskwestie’ aanzien worden.Vandaag zitten we in een situatie waarbij rechts constant de kaart trekt van de Tea-party, en fiscale revolte aanzwengelt om solidariteit te ondermijnen. We zijn in een situatie terecht gekomen waarin ‘herverdelen’ en ‘verzorgingsstaat’ grote taboe-woorden zijn geworden. Het beste bewijs kan gevonden worden in het dubbel interview met John Crombez en Bruno Tobback in het tijdschrift Sampol van mei 2015. Geen van beide durft nog te spreken over verzorgingsstaat en herverdeling. Want ‘oei, dat klinkt als gepamper in het kwadraat’…

Rechts zwaait elke dag met dezelfde Tibetaanse gebedsmolen: we leven boven onze standhet overheidsbeslag is veel te hoog en noem maar op. In het defensief gedrukt antwoorden centrumlinkse politici met ‘slimme uitgaven’, ‘voor wat hoort wat’, want natuurlijk kan de sociale zekerheid geen hangmat zijn… Ook Groen doet hier aan mee. Wanneer je Bjorn Rozska van Groen in de clinch hoort gaan met Mathias Diependaele van de N-VA over de Vlaamse begroting was het alsof Groen beter zou besparen en daarom een betere begroting zou voorleggen. Redelijk hallucinant in feite…

Dit alles is zeer tekenend voor het feit dat het debat wordt gevoerd op het terrein van de tegenstander en met de logica van de tegenstander Dit is nu eenmaal het ideologisch klimaat waarin we ons bevinden; ook na de indrukwekkende sociale strijd van het najaar 2014. En dat is problematisch, dat moet ik jullie niet vertellen. Welnu, er is niet veel nodig opdat we in een andere ideologische situatie zouden terecht komen. Een situatie waar we opnieuw offensief kunnen spreken en handelen. Om deze kentering te bekomen moeten we om te beginnen de realiteit durven bekijken zoals ze is. Genoeg nonsens!

Wanneer ik de realiteit nuchter bekijkt kom ik tot volgend besluit: er is nog nooit zoveel herverdeeld of gepamperd geworden! Maar dan wel in omgekeerde richting. Van arbeid naar kapitaal; van de samenleving naar de one percenters; van de productieve klassen (dus ook zelfstandigen en KMO ondernemers) naar de beleggende klasse, de speculanten ; van de productieve economie naar de speculatieve virtuele economie. Allerlei mechanismes worden ingezet om deze omgekeerde herverdeling te bestendigen, te versnellen en de vermeerderen. De overheid moet een staatsschuld afbetalen die grotendeels niet de onze is, en beslist zich fiscaal uit te kleden, van belastingdruk op consumptie op te trekken (BTW) op lonen te behouden terwijl kapitaal steeds meer ontsnapt aan welke belasting dan ook. Tel daarbij de ‘fiscale uitgaven’ die Jazef Pacolet raamt op een 55 miljard euro/jaar, goed voor 18% van het BBP (tien procentpunten meer dan in 1999). Maar er is meer aan de gang. Neem bijvoorbeeld alle fiscale schandalen die aan het licht zijn gekomen dankzij Luxleaks of HBSC. Ik heb wat onderzoekswerk gedaan en zet hier even mijn belangrijkste bevindingen op een rijtje.

givingonehandIk baseer me op de bevinding van de rapporten van Stichting Onderzoek Multinationale ondernemingen, afgekort SOMO[1]. We zetten een aantal bevindingen op een rijtje:

  1. De EU-landen verliezen om en bij 1000 miljard euro per jaar aan belastinginkomsten. Deze geldsom staat gelijk met de totale gezondheidsuitgaven op niveau van de EU!
  2. Parlementaire onderzoekscommissies in verschillende lidstaten wijzen op een reële heffingsvoet van 5 à 8% bij grote ondernemingen en 27 à 33% bij KMO’s. Er bestaat een groep binnen de Commissie, Council Group ‘Code of Conduct on Business Taxation’ en deze heeft 250 fiscale regels geïdentificeerd die schadelijk zijn waarvan 66 zeer schadelijk. Onder deze schadelijke regels zijn er excess profit rulings – uitgevonden door de Belgische Isabel Verlinden, partner bij PwC taks – [2]
  3. En voorbeeld onder vele anderen: in 2013 versluisde Inditex (Zara) 1,5 miljard naar een klein filiaal dat in Nederland en Zwitserland opereert; deze eenheid stelt 0,1% van het personeelsbestand te werk maar heeft 20% van de winsten van de groep voor haar rekening genomen. Terzelfdertijd heeft Zara zeer lage winsten gerapporteerd in de landen waar de grootste omzet wordt gemaakt, Italië, Frankrijk, Duitsland en het VK. Op deze manier heeft Zara minstens 245 miljoen euro belastingen weten te ontduiken. Dezelfde methodiek wordt vast gesteld bij MNO zoals Google, Starbucks, Amazon, Microsoft, Apple, Coca-Cola, General Electric, Nike enz.
  4. De fiscale ontwijking betreft astronomisch hoge bedragen. Het onderzoek van SOMO wijst aan dat de FDI-stocks dikwijls het BBP van de betrokken landen overtreffen. Even een woordje uitleg: de Foreign Direct Investments betreffen idealiter productieve investeringen komende van een moederhuis van een multinatioianle onderneming (MN) naar een filiaal in een ander land. Maar, binnen die FDI’s groeit het percentage ‘interne leningen’ binnen de eigen MNO en worden allerlei andere technieken aangewend om kapitaal binnen de ondernemingen te verplaatsen met als enig doel overal onder de laagste taks-lat te duiken. Dit verklaart waarom we in België met een FDI zitten dat 110% van ons BBP bedraagt, Nederland zit aan 500% en Luxemburg haalt het record van 4700% van het BBP. Dit is toch paradoxaal: overal delocaliseren MNO fabrieken naar Oost-Europa, maar tegelijkertijd groeit de FDI hier aan? Waar komen die enorme ‘investeringen’ dan vandaan? Welnu, het gaat telkens opnieuw over het ‘afhandelen van de kapitaalstromen’ binnen de onderneming. Ondernemingen zelf zijn ‘gefinancialiseerd’ zijn wat zoveel betekent dat een groeiend deel van hun activiteiten er eigenlijk alleen nog in bestaat om de enorme berg cash – die niét wordt geherinvesteerd – de wereld rond te sturen, onder zoveel mogelijk taks barrières door, via fiscale ‘conduit centers’ (zoals Nederland, Ierland, de Guernsey eilanden) om ze uiteindelijk te ‘stockeren’ in fiscale ‘stockage’ centers. Wanneer het gaat om corporate wealth komen we in bepaald gespecialiseerde fiscale paradijzen terecht zoals Maagdeneilanden, de Kaaiman eilanden, Bahama’s, terwijl de private wealth in Luxemburg, Zwitserland, Monaco wordt gestockeerd. Het gaat natuurlijk over een boekhoudkundige stockage – dat geld ‘zit daar niet echt’ – waarbij het genoteerd wordt in de kolom ‘Luxemburg’ van de bankinstelling of andere financiële intermediator (zoals een trust maatschappij) die de onderneming helpt om de kapitaalstromen ‘af te handelen’. Deze scheeftrekking is een indicatie van de omvang van kapitaalstromen die niets met investeringen te maken hebben. Zij maken wél deel uit van de transacties waarbij winsten worden verschoven van landen waar ze zij gegenereerd worden naar landen waar ze nooit of minimaal belast zullen worden..
  5. Hoe gebeurt dit? Op twee manieren: 1). Via interne transfert-prijzen waarbij onderdelen, grondstoffen, auteursrechten extra-duur worden verkocht aan filialen die het finale product maken of verkopen waardoor waarbij kan afgeroomd worden. 2). via het gebruiken van achterpoorten die bilaterale belastingconventies toelaten.
  6. Wat zijn deze bilaterale belastingverdragen? Vaak dragen deze overeenkomsten toevoegingen als ‘verdrag om dubbele taxatie te voorkomen’ maar in realiteit gaat het om instrumenten die taks avoidance Net zoals de taks ruling een co-productie zijn van een firma et de administratie zijn deze overeenkomsten een co-creatie van MNO’s en overheden, die in intieme wederzijdse samenwerking een totaal ondoorzichtige architectuur hebben opgetuigd waarlangs steeds meer kapitaal/winst dat vroeger gewoon werd belast, inmiddels weglekt. Mijn collega Martin Hearson, prof aan de LSE, maakte een compilatie van alle transacties en schat de vermindering van de belastingdruk op bedrijfswinsten tgv de bilaterale verdragen voor België in op nagenoeg 2% terwijl Spanje de 6% benadert. In 1993 waren er 1000 bilaterale overeenkomsten, vandaag zijn er 3000 en de meeste van die overeenkomsten betreffen relaties tussen OESO landen en niet OESO landen. De kampioenen zijn Frankrijk, Duitsland, Nederland, België VK en Italië. Deze bilaterale overeenkomsten zijn allemaal gebaseerd op hetzelfde model, uitgewerkt in de schoot van de OESO waarbij men ervan uitgaat dat ‘dubbel-belasting’ moet vermeden worden. De facto wordt er dan niets belast in land waar de activiteit plaats vond en evenmin in het land waar de winsten naartoe stromen. Interessant om weten dat er naast de OESO template ook bij de VN een model werd uitgewerkt waarbij er een minimale heffingsvoet van 5 à 10% wordt voorzien. Niet toevallig kiest men in Europa bijna altijd voor de template van de OESO die uitgaat van een maximum heffing van 5% voor de dividenden die gerelateerd kunnen worden aan FDI.

stoptaxdoging2014Wat lezen we over België in het SOMO-rapport ‘Hidden profits’ ?

  1. België heeft een groot aantal bilaterale overeenkomsten; deze bevatten anti-misbruik clausules maar hun effectiviteit is … minimaal.
  2. België heeft tot dusver geen duidelijk standpunt ingenomen inzake openbaarheid van informatie op vlak van kapitaalseigendom, en heeft een terughoudendheid inzake verstrenging van de Europese anti-witwas-geld richtlijn.
  3. België heeft geen duidelijk standpunt ingenomen voor een gedetailleerde rapportering van jaarrekeningen. België heeft ook nooit een poging ondernomen een wetgeving in te voeren die verder gaat dan de zeer minimalistische EU verplichtingen. België blijkt geen standpunt te hebben mbt een intergouvernementeel toezichtsorgaan de schoot van de VN. inzake globale fiscaliteit.
  4. Het staatssecretariaat fraudebestrijding heeft zich eenzijdig met fraude bezig gehouden en niet met het opmaken van een inventaris van alle legale ontwijkingspraktijken. Dit is OOK een reflectie van het feit dat “fraude” EN ontwijking teveel worden gezien als ‘weeffouten’ terwijl het weefselwerk nu net verbouwd werd met het expliciete doel om zo weinig mogelijk taks te (laten) betalen.
  5. Het rapport analyseert de federale regeringsverklaring van oktober 2015 als negatief, waarbij nieuwe ontwijkingsmechanismen en een politiek van fiscale dumping de overhand dreigen te krijgen. Zo werd de catch all clausule voor niet woonachtigen beperkt en wil men nieuwe tax rulings mogelijk maken. Het rapport spreekt ook van een Kaaiman-taks die in feite een soort verdoken fiscale amnestie dreigt te worden voor alle voorgaande ontwijkingen en frauduleuze beleggingen of transacties. En dat heeft dus OOK te maken met feit dat opzettelijk niet wordt begrepen waar fraude en avoidance precies over gaan…
  6. België wordt aanzien als een bijzonder fiscaal gunstige omgeving dankzij
    • Notionele interestaftrek (NIA), ons allen wel bekend en dat volgens de berekeningen van het rapport tussen 2006 en 2012 een fiscale uitgave (min-inkomsten) van om en bij de 20 miljard fiscale zou bedragen! Het systeem van NIA wordt aanzien als een weapon of mass destruction voor buitenlandse fiscale stelsels. Zelfs de Europese Commissie stelt dat België kampioen is in het onrechtstreekse vermindering van de belastingdruk via laxisme inzake ontwijkingsmogelijkheden waardoor het gehele belastingstelsel haar evenwicht verloren heeft. De Fairness Tax van 5,15% op dividenden voor (buitenlandse) aandeelhouders is de boom die het bos verbergt … Definitively Taxed Income = > wanneer firma’s, die aandeelhouders zijn van andere firma’s, dividenden krijgen uitbetaald, dan worden deze voor 95% belastingvrij gemaakt. Dit stelsel stelt firma’s in staat belastingen te ontwijken en winsten te repatriëren naar waar men wil. Opnieuw is dit 5 à 6 miljard euro die ons jaarlijks ontsnappen.
    • De patenten functioneren op dezelfde wijze, zo bestaat er een Patent Income Deduction van 80% (belastingvrij) met een maximum heffingsvoet van 6,8% op het resterende bedrag. Met de intellectual property fiscaliteit is hetzelfde gebeurd. Iedereen weet nu dat Starbucks geen belasting betaalt omdat ze al hun drankjes als een ‘concept’ beschouwen, en die ‘intellectuele concepten’ alleen op hun Nederlandse aanslag vermelden, waar de taks daarop zeer laag is…
    • De Belgische bilaterale verdragen (90 waarvan 47 met ontwikkelingslanden) voorzien allerlei opties. Het gebruikte model van overeenkomst is er één waarbij:
      1. belasting op dividenden beperkt tot 15% van de transactie met een heffingsvoet die 0% kan bedragen indien de firma die er voordeel uithaalt 10% bezit van de firma die een dividenden distribueert.
      2. belasting op interesten wordt beperkt tot 10% maar dit kan verminderen tot 0% wanneer crediteur en debiteur firma’s zijn => profit shifting = interne bankfilialen zijn elders gedomicilieerd, investeren hier en de afbetaling van de lening wordt niet belast… easy!
      3. Belasting op Royalties is bij ons verboden=> heel makkelijk in de It sector, consumptie goederen waar deze heel frequent voorkomen.

Goed, ik ga het hier bij houden, het is al een redelijk mooie lijst van wanpraktijken! Wanneer we de zaken van dichtbij bekijken, met een klinisch oog analyseren, dan kunnen we hieruit drie besluiten trekken:

1 – Regeringen en politieke meerderheden hebben actief meegedaan aan het verarmen van de overheid, en hebben er voor gezorgd dat het grote geld kan ontsnappen.

2 – Natuurlijk zijn er fraudeurs, maar vergis U niet, kleine fraude is om te overleven, de grote fraude is crimineel maar de structurele belastingontwijking, fiscale optimalisatie, die is structureel en die werd ge-le-ga-li-seerd !

3 – We zitten dus met een overheid die aan de kant staat van de one percenters, die regels en regelgeving uitvaardigt die ten dienst staan van MNO’s en venture kapitalisten. Loontrekkenden, zelfstandigen, kleine ondernemers moeten het overgrote gewicht torsen.

Globaal genomen kunnen we zeggen dat er een geheel nieuwe architectuur van internationale belastingontwijking gegroeid waarin elk land een eigen ‘niche’ kiest in de ‘afhandeling’ van internationale kapitaalstromen, zoals daar zijn de overwinsten en cashreserves van het grootbedrijf, en de private wealth van de rijkste individuen. Resultaat is het dramatisch afkalven van belastingbijdragen van ondernemingen, financiële of productieve. Er is dus iets aan de gang waarvan we amper de volledige dimensie weten in te schatten. Terwijl de productie is verplaatst, en dat is heel zichtbaar, daarom is daar ook veel ophef over geweest bij sociale beweging, worden tegelijk de winsten onzichtbaar gemaakt.

Over dat tweede is veel minder opschudding, omdat men het niet weet, en te weinig experten van sociale bewegingen de details van die nieuwe ‘regulering’ hebben weten te doordringen. Het gaat hier om een heel nieuwe, ondoorzichtige fiscale architectuur, die tot stand komt/gekomen is in een nieuwe publiek-private, post-democratische governance van bilaterale belastingverdragen en fiscale gunstregimes à la tête du client.

De zaak is complex en technisch – maar ze is vooral te lang ‘vergeten’ door links. Resultaat: alleen de grote tax consultancy firma’s kunnen hier over meepraten! En zij schrijven tegelijk als enigen de regels. Het gezicht van de corporate-friendly staat – die tot in de haarvaten van financiële logica doordrongen is. Vragen om aanpassingen in de marge, of ‘inspraak’ van ‘het middenveld’ of zo is naast de kwestie. Meedogenloze kritiek en doortastend handelen is de boodschap.

Het algemeen besluit lijkt me onbetwistbaar: de sociale functies van de verzorgingsstaat worden afgebouwd, terwijl er een schaduw-verzorgingsstaat werd opgebouwd ten voordele van de beleggende economische elite. Dit luidt de terugkeer in van een feodaal regime, zoals destijds in het ancien regime, de adel allerlei privilegies genoot en onder meer nooit belastingen moest betalen. Vraag is of er überhaupt iets mogelijk is inzake fiscale rechtvaardigheid. Welnu ik meen dat ‘het wél kan’ (titel van het nieuwe boekje van Emile Roemer, alsook een knipoog naar Podemos).

Dit is nodig willen we leefbaarheid van onze samenleving verbeteren. Magdalena Sepulveda, VN rapporteur over mensenrechten en armoede stelt in haar rapport dat fiscale paradijzen staten de middelen ontnemen een doortastend beleid te voeren inzake armoedebestrijding. Mensenrechten betreffen ook recht op huisvesting, gezondheid en onderwijs. De fiscale ontwijking heeft een rechtstreekse negatieve impact op welzijn en ontwikkeling. En dit is zowel het geval in de metropolen als de ontwikkelingslanden. Ook de OESO en het IMF hebben studies en rapporten gepubliceerd die de negatieve impact van belastingontwijking als oorzaak aanduiden van financieringstekorten.

Er is nood aan een overheid die kiest voor het algemeen belang, die aan de kant staan van de mensen, van de 99% zeg maar en niet van de one percenters. Geen pomphuis ten voordele van het casinokapitalisme maar een transparante en controleerbare overheid.

Zoiets is geen abstracte wens, een droom. zoiets is heel concreet en men kan er hier en nu aan beginnen. Enfin niet met deze regering maar het kan bijvoorbeeld wel een centraal onderdeel zijn van een gemeenschappelijk platform waarbij sociale bewegingen, burgerbewegingen en vakbonden elkaar vinden en de politieke progressieve partijen mee interpelleren en een contract aanbieden (dat is natuurlijk ook een andere maar desalniettemin even belangrijke discussie). Stel, de regering valt vroegtijdig er komen vervroegde verkiezingen en een brede roodgroene alliantie, van zeg maar ACW-Groen-sp.a en PVDA komt aan de macht. Wat kan zij doen?

  1. Men kan het bankgeheim afschaffen en een register opstellen van alle firma’s, trusts en vennootschappen. Op Europees vlak bieden de onderhandelingen over de herziening de anti-witwas richtlijn de gelegenheid om tot dergelijk register te komen.
  2. Er moet een overzicht per firma/groep van de activiteiten, incluis van alle filialen binnen en buiten de EU, over de omvang en de aard van haar activiteiten, met de verplichting tot het leveren van volledige informatie inzake financiële activiteiten, de waarde van kapitaal, de omzet, winsten, aankopen en arbeidskosten, het personeelsbestand alsook de belastingen en dit ook voor filialen die in het buitenland gevestigd zijn.
  3. Men kan een verbod uitvaardigen op de vormig van postbusfirma’s en elke NV die elders dergelijk filiaal heeft een sanctie opleggen. Voor banken kan men ermee dreigen de banklicentie te ontnemen.
  4. De nationale fiscale administratie moet versterkt worden ipv afgebouwd. In België daalde het aantal ambtenaren in de fiscale administratie met 1,9% van 2008 tot 2012.
  5. In plaats van fiscale amnestie te gebruiken om geld in het laatje te krijgen zou men alle achterpoorten moeten sluiten, en het VN model van bilaterale conventie hanteren waarbij minimale heffingsvoet van 5 à 10% wordt gehanteerd voor winst-transferten.
  6. Natuurlijk veronderstelt dit een controle op verkeer van kapitaal: ‘vrij verkeer’ is een uitnodiging tot misbruik. Er is nood aan gecontroleerd verkeer wat perfect mogelijk is met alle digitale transacties. natuurlijk zal het wel nodig zijn ofwel publieke instellingen op te richten, ofwel de bestaande zoals Euroclear, of Clearstream in publieke handen te krijgen.
  7. De cijfergoochelaars zoals auditbureau KPMG, fiscale adviesbureau’s moeten onder streng toezicht geplaatst worden en hun licentie ontnomen van zodra zij hebben deelgenomen aan frauduleuze praktijken zoals witwassen, of fiscale ontwijking.
  8. Ondernemingen die zich onttrekken aan hun belastingverplichtingen zouden gesanctioneerd kunnen worden door middel van zware boetes, penale straffen of inbeslagname van roerende of onroerende bezittingen; incluis de dividenden voor aandeelhouders.

IMFGlobalfinancesOkee, breng deze boodschap op Terzake en je hoort paniekkreten van ‘het kapitaal zal het land verlaten!’. Het speculatief kapitaal misschien wel maar wat zijn we ermee? Misschien wordt het eens tijd dat we de aard van investeringen nauwkeurig beoordelen. In onze handelspolitiek wil iedereen ‘zoveel mogelijk buitenlandse’ investeringen… Maar we verkijken ons daar op, omdat landen als Nederland, en steeds meer ook België, zich steeds meer focussen op het aantrekken van ‘kapitaalstromen’ die hier maar één poortje door passeren, bvb het poortje van een specifieke bilateraal belastingverdrag over thema X of Y, en dan alweer weg zijn. Er blijft daar heel erg weinig van plakken, noch op vlak van tewerkstelling, van trickle down, of van activiteit tout court. En tegelijk draagt het er wel toe bij dat de belastbare basis van alle andere Europese landen verder wordt ondergraven. Je kan ook stellen dat het eerder een dood gewicht is en een last is die getorst moet worden door de gemeenschap. Bovendien zullen dergelijke voorstellen met vreugdekreten onthaald worden bij al wie nu wél zijn/haar belastingen betaalt, en in verhouding soms te veel. Verdedig dergelijke maatregelen maar hou bvb. ook een pleidooi voor een belastingvrschijven1-5ij maken van alle inkomens tot 8.350 euro/jaar. Of halveer het tarief voor deze eerste schijf en trek het aantal belastingschalen op tot 10.

Ik nodig de lezer uit even stil te staan bij beide tabellen. Het is interessant erbij te vermelden dat de Roosevelt administratie in de jaren 30 – met de New Deal – de hoogste heffingsvoet had opgetrokken tot 80% en tijdens de oorlog kwam er nog eentje bij van 93% terwijl het tarief van 80% is blijven verder bestaan tot midden jaren ’70 als ik mij niet vergis. We spreken over de VS en niet over de USSR…

Indien je belastinghervorming doorvoert die de progressiviteit van de belastingen heschijven5-10rstelt, dan heb je zo een breed draagvlak voor fiscale rechtvaardigheid. Zo breed dat een ruime meerderheid er zich kan in vinden, ervoor zal ageren, op straat komen of stemmen… Maar, zullen sommigen zeggen: je haalt het financiële stelsel naar de vaantjes. Welnu ik denk van niet. Het financiële stelsel is al terminaal ziek. Lees Joris Luyenduyck er maar op na. Of neem de Financial Times van 12 mei die een studie van het IMF bespreekt. Het is duidelijk dat in de meeste OESO landen de financiële sector een waterhoofd is geworden dat negatieve impact heeft. Of kijken we even naar de belangrijkste banken. Valt dit rijmen? Het feit dat banken over een totaal van activa beschikken met inbegrip van allerlei financiële derivaten dat dikwijls groter zijn dat het wereld BBP? derivatenbankenNatuurlijk is dit in vele gevallen gewoon fictief kapitaal, waardepapieren die 5-10 20 maal geteld worden vermits elke belegging altijd ‘verzekerd’ moet worden en dat er op deze securities ook gespeculeerd kan worden. We staan niet ver van nieuwe drama’s zoals 2008, en vermits de regulering verre van waterdicht is, vermits de stresstest die banken ondergingen dat evenmin zijn kan het ergste gebeuren.

Voor sommigen zullen de voorgenoemde voorstellen te hoog gegrepen zijn. Niet realistisch genoeg! Ik kan daar in komen. Daarom heb ik, voor al wie heel concreet wil werken, van heel dichtbij, met heel praktische doelstellingen ook een voorstel. En het is bovendien gebaseerd op een concrete ervaring.

In Zweden hebben een aantal gemeenten, waaronder Kalmar, een handvest uitgevaardigd waarbij ze zich engageren geen contracten af te sluiten met ondernemingen of bankinstellingen die zelf rechtstreeks of onrechtstreeks banden hebben met andere firma’s die in fiscale paradijzen actief zijn. Een audit dient gebeuren bij elk contract en de gemeente houdt zich het recht het contract eenzijdig op te heffen zonder schadeloosstelling. Vandaag is er een gevecht gaande over het feit dat dergelijke bepalingen al dan niet indruisen tegen de nationale wetgeving inzake aanbestedingen. maar bon, dat is niet erg, dat is ook de beste manier om in de publieke opinie het gevecht te leveren voor een ander aanbestedingsbeleid. En een manier om de markt te saneren en valsspelers te disciplineren of eruit te gooien.

Bij wijze van besluit

Fiscale rechtvaardigheid is een kwestie van democratie. indien er een situatie ontstaat waarbij de logica overheerst van twee maten/twee gewichten, dan ondermijn je solidariteit. Niemand wil nog belastingen betalen en al wie het nog doet is van mening dat hij/of zij, teveel betaald of misbruikt en leeg geperst wordt. Dan kom je terecht in een soort niemandsland waar normvervaging en ieder voor zich overheerst.

Van deze weg moeten we af, we moeten een ander pad betreden waarbij er wordt gezocht naar een nieuw evenwicht. Dat is geen makkelijke weg maar wetende dat er veel winsten worden gemaakt en dat er veel geld ontsnapt aan de samenleving is dit een ultra-urgente kwestie. Zowel de leefbaarheid van onze samenleving als de toekomst van de democratie hangen ervan af!

 

 

Met dank aan Herman Lyuckx, Pablo Centellas (EPSU) en Evert Peeters (Fairfin) voor de documentatie.

Bronnen: Transfer, ETUI Vol 16, n°1 Coordination of taxation policies within the EU, impact on employment and incomes

Frernandez R, McGauran K., Frederik J. (2013), Avoiting Taks in Times of Austerity?29p.

Giving with one hand and taking with the other: Europe’s role in taks-related capital flight from developping countries 2013, Eurdad.

Hidden profits: The EU’s role in supporting an unjust global taks system (2014).

www.somo.nl

Tabellen overgenomen uit S. Bouquin, Helemaal anders, Critica uitgavenfonds, Brussel, mei 2015 www.critica.be

Time4fairshare    screen2                                                                                                    

[1] Dit onderzoekscentrum is erin gelukt het soort anti-Itinera te vormen waarvan velen dromen… Een collectief dat de zelfopgelegde miserie van ‘we hebben gelijk maar niemand wil ons horen’ achterwege laat en hun verhaal ook eens aantrekkelijk weet uit te dragen, en tegelijk nieuwe thema’s op agenda heeft gezet die ze zo méticuleus uitgewerkt werden dat ze gewoon beter geïnformeerd zijn dan de tegenstander. Het dossier ‘Nederland tax Haven’ is echt een thema dat zij op de agenda hebben gezet, omdat ze de tax optimalisatietechnieken van bedrijfsleven en overheid tot in de details uitpluizen, en dan dat verpakken in een verhaal over ‘brievenbusmaatschappijen’, ‘sluipwegen’, ‘carroussels’…

[2] http://www.standaard.be/cnt/dmf20150226_01551558)

Advertenties
No comments yet

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: